Blog · 11 aug 2026

Je gebruikt een machine die niet blijkt te werken: wie draait er voor op?

Je bent hovenier en legt een terras aan bij een klant. Voor het trillen van de tegels huur je een trilplaat. Halverwege de klus blijkt de machine een defect te hebben: de tegels komen scheef te liggen en moeten opnieuw. De klant is niet blij en wil dat je het gratis herstelt. Jouw reactie is begrijpelijk: ik kon er niets aan doen, die machine was gewoon kapot. Toch is dat juridisch meestal niet genoeg.

Wat regelt artikel 6:77 BW?

Artikel 6:77 BW gaat over het geval dat je bij het uitvoeren van een verbintenis gebruikmaakt van een zaak die daarvoor ongeschikt blijkt te zijn. Denk aan gereedschap, een machine, een voertuig, een onderdeel, software of materiaal. Ontstaat door die ongeschiktheid een tekortkoming — het werk is niet goed, te laat of helemaal niet geleverd — dan wordt die tekortkoming in beginsel aan jou toegerekend. Met andere woorden: het is jouw probleem, ook al heb jij het defect niet veroorzaakt en kon je het niet weten.

Dat klinkt hard, maar de gedachte erachter is logisch. Jij kiest welke middelen je inzet om je afspraak na te komen. Je klant heeft daar geen invloed op en kan die keuze ook niet controleren. Gaat het mis door het middel dat jij hebt gekozen, dan hoort dat risico in principe bij jou. Jij kunt vervolgens verhaal halen bij degene van wie je de zaak hebt gekocht of gehuurd.

De uitzondering: als toerekening onredelijk zou zijn

Het artikel bevat een ontsnappingsmogelijkheid: toerekening blijft uit als dat, gezien alle omstandigheden, onredelijk zou zijn. Dat is geen open deur — je moet echt iets kunnen aanvoeren. Omstandigheden die meewegen zijn bijvoorbeeld:

• Wie koos de zaak? Heeft de klant zelf uitdrukkelijk een bepaald merk, type of leverancier voorgeschreven, of materiaal aangeleverd, dan verschuift het beeld.
• Was het gebrek te kennen? Een verborgen fabricagefout in een gloednieuw, gecertificeerd onderdeel weegt anders dan achterstallig onderhoud aan jouw eigen machine.
• Wat voor overeenkomst is het? Bij een pure inspanningsverplichting waarin je meedenkt met de klant wordt anders gekeken dan bij een kant-en-klaar resultaat dat je hebt belooft.
• Hoe zijn de risico's verdeeld? Wat staat er in de overeenkomst en de algemene voorwaarden over materialen, hulpmiddelen en aansprakelijkheid?
• Verzekering en verhaal. Kon jij je hiervoor redelijkerwijs verzekeren of de schade doorschuiven, of was dat praktisch onmogelijk?

Belangrijk: dit artikel zegt niets over de vraag of jij schuld had. Het gaat puur om de risicoverdeling. Ook zonder enig verwijt kun je dus tekortschieten tegenover je klant.

Wat betekent dit in de praktijk?

Als de tekortkoming aan jou wordt toegerekend, kan je klant nakoming eisen, herstel verlangen, de overeenkomst (deels) ontbinden of schadevergoeding vorderen. Je bent dan degene die kosteloos opnieuw aan de slag moet — en die zelf achter de leverancier of verhuurder aan moet om zijn geld terug te halen. Dat maakt het verstandig om vóóraf goed vast te leggen waar je middelen vandaan komen en wat je afspreekt over gebreken.

Drie aandachtspunten

• Leg vast wie wat kiest en aanlevert. Schrijft je klant een specifiek product, materiaal of systeem voor? Zet dat zwart-op-wit in de opdrachtbevestiging, inclusief je eventuele waarschuwing dat je twijfels hebt bij de geschiktheid. Dat is precies het soort omstandigheid dat later het verschil maakt.
• Regel je verhaal aan de inkoopkant. Koop of huur je hulpmiddelen en onderdelen bij partijen die garantie geven, en bewaar facturen, certificaten en onderhoudsrapporten. Wordt jij aangesproken, dan wil je direct kunnen doorschuiven.
• Check je algemene voorwaarden en verzekering. Staat er iets over hulpmiddelen en materialen van derden, over aansprakelijkheidsgrenzen en over herstel in natura? En dekt je verzekering schade die ontstaat door een gebrekkig middel? Beter nu uitzoeken dan tijdens een discussie met een ontevreden klant.

Dit artikel is algemene informatie, geen juridisch advies. Twijfel je over jouw situatie? Scan je contract gratis — en als het advies moet worden, tekent er een jurist.