Boetebeding in je contract: wat regelt artikel 6:91 BW precies?

Je hebt met een leverancier afgesproken dat de bestelling op 1 juni binnen moet zijn. In het contract staat: "bij overschrijding van de leverdatum is een boete van 500 euro per dag verschuldigd." De leverancier levert tien dagen te laat. Jij denkt: mooi, dan krijg ik 5.000 euro, plus vergoeding van de extra kosten die ik door de vertraging heb gemaaken. Maar zo werkt het meestal niet.

Dit soort afspraken heet een boetebeding en is geregeld in artikel 6:91 BW. Een boetebeding is elke bepaling in een overeenkomst waarin staat dat iemand die zijn afspraak niet nakomt, een geldbedrag of andere prestatie moet betalen. Dat kan een vast bedrag zijn, een bedrag per dag, of iets anders dan geld. Belangrijk is dat het niet uitmaakt of partijen dit noemen als "schadevergoeding", "boete" of "dwangsom" - de wet kijkt naar wat de afspraak inhoudt, niet naar het label dat erop is geplakt.

Boete in plaats van schadevergoeding

Het kernpunt voor jou als ondernemer: als je een boetebeding hebt afgesproken, komt die boete in beginsel in de plaats van de gewone schadevergoeding. Je kunt dus niet zomaar de boete opeisen én daarnaast de werkelijke schade vorderen. In het voorbeeld hierboven betekent dit dat je in principe alleen recht hebt op de 5.000 euro boete, en niet ook nog op de extra kosten die je door de late levering hebt gemaakt.

Dit is voor veel ondernemers een verrassing. Een boetebeding wordt vaak juist opgenomen om een streep onder de discussie te zetten: geen gedoe over het bewijzen en berekenen van schade, maar een vast bedrag dat meteen duidelijkheid geeft. Dat werkt in jouw voordeel als de werkelijke schade lager uitvalt dan de afgesproken boete - je krijgt dan meer dan je daadwerkelijke schade. Maar het werkt tegen je als de schade veel hoger is dan de boete: die extra schade kun je er in beginsel niet nog eens bovenop claimen.

Omdat de boete de schadevergoeding vervangt, hoef je overigens ook niet te bewijzen dat je daadwerkelijk schade hebt geleden om de boete te kunnen innen. Dat is precies het praktische voordeel van zo'n beding: je afspraak over het bedrag staat vast, ongeacht of en hoeveel schade er werkelijk is ontstaan.

Aandachtspunten voor jouw contracten

• Check of je een boete wilt naast of in plaats van schadevergoeding. Wil je de mogelijkheid openhouden om bij grote schade toch meer te claimen, dan moet je dat expliciet in het contract opnemen. Zonder zo'n afspraak geldt het uitgangspunt dat de boete in de plaats komt van schadevergoeding.
• Formuleer het beding helder. Benoem duidelijk wanneer de boete verschuldigd is, hoe hoog die is (of hoe die wordt berekend) en of er een maximum geldt. Vage bewoordingen leiden snel tot discussie over wat partijen precies hebben afgesproken.
• Bedenk dat het label er niet toe doet. Of je het nu "boete", "dwangsom" of "vergoeding" noemt: als de bepaling inhoudt dat er bij een tekortkoming een bedrag verschuldigd is, geldt het regime van het boetebeding. Zorg dus dat de inhoud van de afspraak overeenkomt met wat je werkelijk wilt regelen.

Dit artikel is algemene informatie, geen juridisch advies. Twijfel je over jouw situatie? Scan je contract gratis — en als het advies moet worden, tekent er een jurist.