Ontbinding bij een tekortkoming: wat artikel 6:265 BW voor jou betekent

Je hebt een leverancier ingeschakeld voor een belangrijke opdracht. De afspraken staan zwart-op-wit, maar de levering blijft uit of het geleverde deugt niet. Je zit met de handen in het haar: je hebt betaald of stond op het punt dat te doen, en de andere partij komt zijn deel niet na. Kun je dan onder de overeenkomst uit? Vaak wel. Artikel 6:265 van het Burgerlijk Wetboek regelt precies deze situatie.

Wat regelt artikel 6:265 BW?

De kern is eenvoudig: als de andere partij tekortschiet in de nakoming van de overeenkomst, geeft dat jou in beginsel de bevoegdheid om de overeenkomst te ontbinden. Met andere woorden: je kunt de deal terugdraaien. Wat al is gepresteerd, moet dan ongedaan worden gemaakt. Heb je bijvoorbeeld al betaald voor iets dat nooit geleverd is, dan kun je dat bedrag terugvorderen.

Belangrijk om te snappen: elke tekortkoming geeft in beginsel deze bevoegdheid. Je hoeft dus niet aan te tonen dat het om een enorme of dramatische fout gaat. De wet gaat er als uitgangspunt van uit dat wie zich niet aan de afspraak houdt, het risico loopt dat de overeenkomst wordt ontbonden.

Wel staat er in de wet een belangrijke nuance: als de tekortkoming zo klein of onbeduidend is dat ontbinding niet gerechtvaardigd is, dan gaat het niet op. Een minuscuul gebrek of een paar dagen vertraging bij iets dat niet spoedeisend is, rechtvaardigt niet altijd het volledig terugdraaien van de hele overeenkomst. Het gaat dus om een afweging: staat de ernst van de tekortkoming in verhouding tot het zware middel van ontbinding?

Ontbinding, verzuim en de praktijk

Ontbinding is een stevig middel. Je maakt de overeenkomst in feite ongedaan. Dat betekent dat je goed moet nadenken voordat je die stap zet. In veel gevallen moet de andere partij eerst de kans krijgen om alsnog na te komen. Dat betekent dat je hem netjes in gebreke stelt: je stelt schriftelijk een redelijke termijn waarbinnen hij zijn afspraak alsnog moet nakomen. Komt hij die termijn niet na, dan ontstaat verzuim en kun je ontbinden.

Er zijn situaties waarin zo'n termijn niet nodig is, bijvoorbeeld als nakoming blijvend onmogelijk is geworden of als uit een mededeling van de andere partij blijkt dat hij toch niet gaat leveren. In dat soort gevallen kun je sneller tot ontbinding overgaan.

Ontbinding gaat overigens niet automatisch. Je moet het actief inroepen, bijvoorbeeld met een schriftelijke verklaring aan de andere partij (of via de rechter). Zorg dus dat je duidelijk en aantoonbaar communiceert dat je de overeenkomst ontbindt en waarom.

Waar moet je op letten?

• Leg de tekortkoming vast. Zorg dat je kunt aantonen wat er precies is afgesproken en waar de andere partij tekortschiet. Bewaar e-mails, offertes, opdrachtbevestigingen en berichten waarin de vertraging of het gebrek naar voren komt.
• Geef eerst een redelijke termijn. Stuur in de meeste gevallen een schriftelijke ingebrekestelling met een concrete deadline voordat je ontbindt. Zo voorkom je dat je te vroeg ontbindt en zelf in de fout gaat.
• Weeg de ernst tegen het middel af. Bij een klein gebrek is ontbinding misschien niet de beste route. Overweeg dan of het herstellen van het gebrek, een prijsverlaging of schadevergoeding beter bij jouw situatie past. Ontbinding is niet altijd de enige of slimste optie.

Kortom: een tekortkoming geeft je in beginsel een sterk wapen in handen. Maar het is een wapen dat je zorgvuldig moet inzetten. Goede vastlegging, een nette ingebrekestelling en een reële afweging van de ernst bepalen of ontbinding voor jou de juiste zet is.

Dit artikel is algemene informatie, geen juridisch advies. Twijfel je over jouw situatie? Scan je contract gratis — en als het advies moet worden, tekent er een jurist.