Wat is een overeenkomst van opdracht? Artikel 7:400 BW uitgelegd

Je huurt een tekstschrijver in voor je website, of een adviseur die je helpt bij een lastige beslissing. Geen product, geen vaste dienstbetrekking, maar wel afspraken over werk dat gedaan moet worden. Vaak zet je zoiets op papier onder de noemer 'opdracht'. Maar wat betekent dat juridisch eigenlijk? En waarom maakt het uit hoe je die afspraak noemt?

De basis staat in artikel 7:400 van het Burgerlijk Wetboek. Dat artikel definieert wat een overeenkomst van opdracht precies is. Snap je die definitie, dan begrijp je meteen beter welke regels op je samenwerking van toepassing zijn.

Wat regelt artikel 7:400 BW?

Volgens dit artikel is de overeenkomst van opdracht de afspraak waarbij de ene partij (de opdrachtnemer) zich verbindt tegenover de andere partij (de opdrachtgever) om werkzaamheden te verrichten die uit iets anders bestaan dan het tot stand brengen van een werk van stoffelijke aard, het bewaren van zaken, het uitgeven van werken of het vervoeren of doen vervoeren van personen of zaken.

In gewone taal: het gaat om diensten. Denk aan adviseren, ontwerpen, administreren, coachen, juridisch bijstaan of managen. Niet aan het bouwen van een schuur (dat is een stoffelijk werk) en niet aan het vervoeren van goederen. Voor die specifieke soorten werk gelden aparte regelingen.

Belangrijk is dat het bij opdracht draait om een inspanning, niet altijd om een gegarandeerd resultaat. Een adviseur belooft dat hij zich naar behoren inspant, niet dat je gegarandeerd wint. Dat onderscheid bepaalt vaak of iemand tekortschiet of niet.

Waarom dit voor jou als ondernemer belangrijk is

De naam boven een contract is niet doorslaggevend. Of iets een overeenkomst van opdracht is, hangt af van wat jullie feitelijk afspreken en doen. Zodra je afspraak binnen deze definitie valt, gelden de wettelijke regels voor opdracht automatisch, ook als je die niet in je contract hebt opgenomen.

Dat werkt twee kanten op. Als opdrachtgever krijg je bijvoorbeeld het recht om de opdracht tussentijds te beëindigen. Als opdrachtnemer heb je recht op loon en op het naleven van gemaakte afspraken. Weet je in welk regime je zit, dan weet je ook welke rechten en plichten je hebt zonder dat je alles hoeft dicht te timmeren.

Let ook op het verschil met een arbeidsovereenkomst. Bij opdracht werk je als zelfstandige partij, zonder gezagsverhouding zoals bij een werknemer. Dat onderscheid is niet alleen juridisch relevant, maar ook fiscaal. Een verkeerde inschatting kan tot naheffingen of onverwachte verplichtingen leiden.

Concrete aandachtspunten

• Kijk naar de inhoud, niet naar het etiket. Of je afspraak een overeenkomst van opdracht is, bepaal je aan de hand van wat er feitelijk gebeurt. Noem je iets 'samenwerkingsovereenkomst', maar verricht de ander diensten voor jou tegen betaling, dan gelden vaak toch de regels van opdracht.
• Maak duidelijk of je een inspanning of een resultaat afspreekt. Beloof je een concreet eindresultaat, leg dat dan uitdrukkelijk vast. Blijft het bij 'naar beste kunnen', wees daar dan ook eerlijk over. Zo voorkom je discussie achteraf over de vraag of het werk goed is uitgevoerd.
• Leg de kernafspraken schriftelijk vast. De wet vult veel in als je niets regelt, maar over de prijs, de termijn, de omvang van het werk en de mogelijkheid tot beëindiging kun je beter zelf heldere afspraken maken. Dat scheelt onduidelijkheid als de samenwerking anders loopt dan gedacht.

Dit artikel is algemene informatie, geen juridisch advies. Twijfel je over jouw situatie? Scan je contract gratis — en als het advies moet worden, tekent er een jurist.