Vijf jaar en je factuur is niks meer waard: zo werkt artikel 3:307 BW
De wettekst — Artikel 3:307 BW
1. Een rechtsvordering tot nakoming van een verbintenis uit overeenkomst tot een geven of een doen verjaart door verloop van vijf jaren na de aanvang van de dag, volgende op die waarop de vordering opeisbaar is geworden.
2. In geval van een verbintenis tot nakoming na onbepaalde tijd loopt de in lid 1 bedoelde termijn pas van de aanvang van de dag, volgende op die waartegen de schuldeiser heeft medegedeeld tot opeising over te gaan, en verjaart de in lid 1 bedoelde rechtsvordering in elk geval door verloop van twintig jaren na de aanvang van de dag, volgende op die waartegen de opeising, zonodig na opzegging door de schuldeiser, op zijn vroegst mogelijk was.
Volledige tekst, uitleg en het passende contractmodel → · geldig vanaf 2025-07-01, bron wetten.overheid.nl
Je bent aan het opruimen in je administratie en stuit op een openstaande factuur uit 2018. Een klant die je destijds netjes hebt geleverd, maar die na twee herinneringen stil bleef. Je bent het vergeten, of je hebt het laten lopen omdat de relatie belangrijker leek. Nu denk je: eigenlijk heb ik hier nog gewoon recht op. Kan ik dat nog opeisen?
Het eerlijke antwoord is meestal: nee. Je vordering is verjaard.
Wat artikel 3:307 BW regelt
Artikel 3:307 BW gaat over de verjaring van een vordering tot nakoming. Dat is de kern van bijna elke commerci\u00eble afspraak: jij hebt geleverd en de ander moet betalen, of jij hebt betaald en de ander moet leveren. Zulke vorderingen verjaren in beginsel vijf jaar nadat ze opeisbaar zijn geworden.
Verjaring betekent niet dat de schuld verdwijnt. Het betekent dat je hem niet meer via de rechter kunt afdwingen. De andere partij mag zich beroepen op verjaring, en dan sta je met lege handen. Betaalt iemand alsnog vrijwillig, dan mag hij dat geld niet terugvorderen \u2014 maar daar heb je in de praktijk weinig aan.
Wanneer begint die vijf jaar precies?
Niet op het moment dat je de opdracht aanneemt, en ook niet op het moment dat je de factuur verstuurt. De termijn begint te lopen op het moment dat de vordering opeisbaar is. Dat is het moment waarop je van de ander mag verlangen dat hij presteert.
- Heb je een betaaltermijn afgesproken van dertig dagen? Dan is de factuur opeisbaar op dag 31, en loopt de vijf jaar vanaf dat moment.
- Is er geen termijn afgesproken? Dan is de vordering in beginsel direct opeisbaar zodra je hebt gepresteerd.
- Bij een afspraak met een vaste leverdatum begint de termijn te lopen als die datum is verstreken zonder dat er geleverd is.
Datzelfde geldt trouwens omgekeerd. Heb jij vooruitbetaald voor iets dat nooit geleverd is, dan verjaart jouw recht op nakoming ook. Ondernemers denken bij verjaring vaak alleen aan facturen, maar het gaat over elke prestatie die je van iemand mag verwachten.
Verjaring is geen automatisme dat je moet accepteren
Het goede nieuws: je kunt de klok stilzetten en opnieuw laten beginnen. Dat heet stuiten. Een verjaring stuiten doe je bijvoorbeeld door een duidelijke schriftelijke aanmaning waarin je ondubbelzinnig aangeeft dat je nakoming blijft eisen. Ook een dagvaarding stuit de verjaring. En erkent je debiteur de schuld \u2014 bijvoorbeeld door een betalingsregeling voor te stellen of een deelbetaling te doen \u2014 dan gaat er een nieuwe termijn lopen.
Belangrijk: een vage mail met \"hoe staat het ermee?\" is niet genoeg. Je moet ondubbelzinnig laten zien dat je je recht op nakoming voorbehoudt. En je moet kunnen aantonen dat het bericht is verzonden en ontvangen. Een aangetekende brief of een e-mail met leesbevestiging is daarom sterker dan een telefoontje.
Waarom dit in de praktijk misgaat
Vijf jaar klinkt als een eeuwigheid. Maar bij langlopende relaties, bouwprojecten met nagekomen meerwerk of onderhandelingen die jaren doorsudderen, is die termijn zomaar voorbij. Vooral als je uit commerci\u00eble overwegingen niet wilt aandringen, glijdt de datum ongemerkt weg. Als de relatie dan alsnog klapt, blijkt je oudste vordering onbruikbaar.
Waar je op moet letten
- Leg de opeisbaarheidsdatum vast in je administratie. Niet de factuurdatum, maar de datum waarop de betaaltermijn verstreek. Zet daar een signaalmoment op, bijvoorbeeld na vier jaar, zodat je nog tijd hebt om te stuiten of te procederen.
- Stuit schriftelijk en ondubbelzinnig. Schrijf letterlijk dat je nakoming van de vordering blijft vorderen, met bedrag en factuurnummer. Bewaar het verzendbewijs \u2014 later is dat je enige houvast.
- Wees alert bij kwijting en overnames. Verkoop je je onderneming of neem je een debiteurenportefeuille over, controleer dan van elke vordering hoe oud die is. Een oude vordering kan op papier waardevol lijken en in werkelijkheid niets meer waard zijn.
Direct zelf regelen?
Stel het bijpassende model op met Lexparaat. Je eerste document is gratis, daarna €5 per document; een juristcontrole €99.
Bronnen
art. 3:307 BW — Verjaring nakomingsvordering. Een vordering tot nakoming verjaart in beginsel vijf jaar na opeisbaarheid. wettekst↗ · rechtspraak↗
Dit artikel is algemene informatie, geen juridisch advies. Twijfel je over jouw situatie? Scan je contract gratis — en als het advies moet worden, tekent er een jurist.
