Artikel 6:74 BW: wie draait op voor de schade als een afspraak niet wordt nagekomen

Je hebt met een leverancier afgesproken dat een partij materialen op tijd wordt geleverd, zodat jij je eigen klant kunt bedienen. De levering komt weken te laat, waardoor jij zelf een boete aan je klant moet betalen. Of andersom: een aannemer levert een verbouwing op die niet is wat er is afgesproken, en jij zit met herstelkosten. In beide gevallen is er sprake van een tekortkoming in de nakoming, en dat is precies waar artikel 6:74 BW over gaat.

Hoofdregel: schade vergoeden bij een tekortkoming

Artikel 6:74 BW bepaalt dat iemand die tekortschiet in het nakomen van een verbintenis, verplicht is de schade te vergoeden die de andere partij daardoor lijdt. Een verbintenis is simpelweg een afspraak: iets leveren, iets doen of juist iets nalaten. Schiet je daarin tekort, dan ben je in beginsel aansprakelijk voor de gevolgen daarvan.

Dit geldt niet alleen als iemand helemaal niets levert. Ook te laat leveren, iets anders leveren dan afgesproken, of iets leveren dat niet aan de afspraken voldoet, valt onder een tekortkoming. De wet maakt hier geen onderscheid: elke afwijking van wat is overeengekomen kan tot schadeplicht leiden.

Wanneer hoef je niet te betalen?

De wet maakt één belangrijke uitzondering: als de tekortkoming niet aan degene die tekortschiet kan worden toegerekend, hoeft deze de schade niet te vergoeden. Denk aan een situatie die echt buiten iemands macht ligt en die redelijkerwijs niet te voorzien of te voorkomen was. In dat geval spreekt men van een niet-toerekenbare tekortkoming.

Dit is een uitzondering, geen vrijbrief. Wie zich hierop beroept, moet aannemelijk maken dat de tekortkoming hem echt niet kan worden verweten. Een leverancier die te laat levert omdat hij het te druk had, komt hier bijvoorbeeld niet mee weg: dat is een omstandigheid die voor zijn eigen rekening en risico komt.

Wat betekent dit voor jou als ondernemer?

Voor de dagelijkse praktijk is dit artikel de basis onder heel veel discussies tussen ondernemers onderling. Levert een partner niet wat is afgesproken, dan is het uitgangspunt dat de schade die jij daardoor lijdt, vergoed moet worden. Dat kan gaan om vertragingsschade, extra kosten om het probleem zelf op te lossen, of gederfde winst.

Belangrijk is wel dat je de schade goed onderbouwt: welk bedrag is het, en welk verband bestaat er tussen de tekortkoming en die schade? Zonder een helder overzicht van de geleden schade sta je zwakker in een discussie of procedure.

Let ook op wat er in je eigen contract staat. Partijen kunnen onderling afspraken maken over aansprakelijkheid, bijvoorbeeld door deze te beperken tot een bepaald bedrag. Zulke afspraken werken door bovenop wat de wet als uitgangspunt regelt.

Concrete aandachtspunten

• Leg de tekortkoming vast: noteer wanneer en hoe de andere partij niet nakwam, en bewaar bewijs zoals e-mails, foto's of leveringsbonnen.
• Onderbouw je schade: houd bij welke kosten je maakt of welke omzet je misloopt door de tekortkoming, met facturen en berekeningen erbij.
• Beoordeel het verweer kritisch: een beroep op overmacht is niet automatisch geldig; vraag door naar waarom de tekortkoming echt niet te voorkomen was.

Dit artikel is algemene informatie, geen juridisch advies. Twijfel je over jouw situatie? Scan je contract gratis — en als het advies moet worden, tekent er een jurist.