Je klant vecht een beding aan: wat betekent vernietiging voor jouw contract?

Je stuurt een klant een factuur op basis van je algemene voorwaarden, bijvoorbeeld voor een aanmaningsboete of een eenzijdige wijziging van je tarief. De klant reageert: "dat beding geldt niet voor mij, ik vernietig het." Je vraagt je meteen af: betekent dit dat je hele overeenkomst van tafel is, of alleen dat ene artikel? Dat verschil is groot, en het antwoord staat in artikel 6:233 van het Burgerlijk Wetboek.

Wat regelt artikel 6:233 BW?

Dit artikel bepaalt wanneer een klant (of een andere wederpartij) een beding uit jouw algemene voorwaarden kan vernietigen. Dat kan in twee situaties. Ten eerste als het beding, gelet op de aard en de overige inhoud van de overeenkomst, de manier waarop de voorwaarden tot stand zijn gekomen, de wederzijds kenbare belangen van partijen en de overige omstandigheden van het geval, onredelijk bezwarend is voor de wederpartij. Ten tweede als jij als gebruiker van de voorwaarden je klant niet een redelijke mogelijkheid hebt geboden om daarvan kennis te nemen, oftewel: je hebt de voorwaarden niet (op tijd) ter hand gesteld.

Belangrijk om te beseffen: vernietiging raakt in principe alleen het aangevochten beding, niet de hele overeenkomst en niet je hele set algemene voorwaarden. Het contract blijft dus gewoon in stand, maar het vernietigde beding telt niet meer mee. Voor die specifieke bepaling geldt dan het wettelijke uitgangspunt, alsof het beding er nooit heeft gestaan. Bij een vernietigde boeteclausule betekent dat bijvoorbeeld dat je geen beroep meer kunt doen op die boete, terwijl je overige afspraken (levering, betaaltermijn, garantie) gewoon van kracht blijven.

De uitzondering bij het ter hand stellen

De verplichting om voorwaarden ter hand te stellen klinkt streng, maar is niet absoluut. In de zaak Geurtzen/Kampstaal is bevestigd dat er ruimte is voor een uitzondering wanneer het redelijkerwijs niet mogelijk was om de voorwaarden voorafgaand aan of bij het sluiten van de overeenkomst te overhandigen. Denk aan situaties waarin snel gehandeld moet worden of waarin de aard van de transactie fysieke overhandiging bemoeilijkt. Die uitzondering is er niet om slordigheid te vergoelijken, maar om rekening te houden met de praktijk van het zakendoen. Zorg er dus voor dat je zelf kunt aantonen waarom overhandiging niet haalbaar was, als je je daarop wilt beroepen.

Waarom dit voor jou als ondernemer belangrijk is

Als een klant met succes een beroep doet op vernietiging, verlies je de bescherming die je dacht te hebben ingebouwd. Vaak gaat het om precies de bedingen die voor jou het belangrijkst zijn: aansprakelijkheidsbeperkingen, boeteclausules of eenzijdige wijzigingsbevoegdheden. Het gevolg is dat je terugvalt op de standaardregels uit de wet, die meestal minder gunstig voor jou zijn dan wat je zelf had willen afspreken.

Waar let je op?

• Zorg dat je kunt aantonen dat je je algemene voorwaarden daadwerkelijk aan je klant hebt overhandigd of toegestuurd, bij voorkeur vóór of bij het sluiten van de overeenkomst.
• Beoordeel kritisch of je meest riskante bedingen (boetes, aansprakelijkheid, wijzigingsbevoegdheid) in verhouding staan tot de belangen van je klant, zeker bij consumenten.
• Bedenk dat vernietiging van één beding niet je hele overeenkomst onderuit haalt, maar wel kan betekenen dat je terugvalt op minder gunstige wettelijke regels voor dat specifieke punt.

Dit artikel is algemene informatie, geen juridisch advies. Twijfel je over jouw situatie? Scan je contract gratis — en als het advies moet worden, tekent er een jurist.