Vijf jaar en je factuur is verjaard: wat artikel 3:307 BW betekent

Je ruimt je administratie op en stuit op een factuur uit 2018. Nooit betaald, nooit echt achteraan gezeten. De klant bestaat nog, dus je stuurt een herinnering. Het antwoord komt snel: "Die vordering is verjaard." En daar heeft die klant vermoedelijk gewoon gelijk in.

Veel ondernemers denken dat een schuld blijft bestaan zolang die niet is betaald. Juridisch werkt het anders. Er zit een klok op je vordering, en die tikt of je meekijkt of niet.

Wat artikel 3:307 BW regelt

Artikel 3:307 BW gaat over vorderingen tot nakoming van een verbintenis uit overeenkomst. Dat is de meest voorkomende categorie in het mkb: je hebt geleverd of gewerkt en je wilt betaald worden, of je hebt betaald en je wilt geleverd krijgen.

De hoofdregel: zo'n vordering verjaart vijf jaar na de dag waarop de vordering opeisbaar is geworden. Opeisbaar betekent: het moment waarop je nakoming kunt eisen. Bij een factuur met een betaaltermijn van 30 dagen is dat doorgaans de dag na het verstrijken van die termijn. Is er geen termijn afgesproken, dan is de vordering vaak direct opeisbaar.

Na die vijf jaar verdwijnt de schuld niet als bij toverslag, maar je kunt nakoming niet meer via de rechter afdwingen. De schuldenaar kan zich op verjaring beroepen en jij staat met lege handen. Betaalt hij vrijwillig, dan mag dat nog steeds — maar dwingen kan niet meer.

De termijn stopzetten: stuiting

Het goede nieuws: die vijf jaar is geen vaste einddatum. Je kunt de verjaring stuiten. Doe je dat, dan begint er een nieuwe termijn te lopen. In de praktijk gebeurt stuiting op drie manieren:

• Een schriftelijke aanmaning of mededeling. Je laat de schuldenaar ondubbelzinnig weten dat je je recht op nakoming voorbehoudt. Een vage "even ter herinnering" is riskant; wees expliciet dat je betaling vordert en je aanspraak handhaaft.
• Erkenning door de schuldenaar. Betaalt hij een deel, of schrijft hij dat hij het bedrag "binnenkort regelt", dan erkent hij de schuld en start de termijn opnieuw.
• Een gerechtelijke procedure. Dagvaarden of een procedure starten stuit de verjaring eveneens.

Belangrijk detail: het moet aankomen. Een mail die in de spamfilter belandt of een brief naar een oud adres helpt je niet als je niet kunt aantonen dat de mededeling de ontvanger bereikte. Zorg dus voor bewijs: verzendbevestiging, aangetekende post, of een reactie waaruit blijkt dat het bericht is gelezen.

Waarom dit vaker misgaat dan je denkt

Vijf jaar klinkt ruim, maar in de praktijk sluipt het weg. Een klant die betalingsregelingen belooft, een discussie over meerwerk die maanden voortsleept, een relatie die je niet wilt verstoren met een formele brief. Voor je het weet zit je op vier jaar en tien maanden.

Let ook op de andere kant. Word jij aangesproken op een oude verplichting, dan is verjaring een sterk verweer. Je moet er wél zelf een beroep op doen — een rechter past het niet automatisch toe. Loop bij oude claims dus altijd eerst na wanneer de vordering opeisbaar werd en of er tussentijds is gestuit.

Waar je op moet letten

• Zet de opeisbaarheidsdatum in je administratie. Niet de factuurdatum, maar de dag na het verstrijken van de betaaltermijn. Bouw een signaal in bij vier jaar, zodat je nog tijd hebt om te handelen.
• Stuit schriftelijk en ondubbelzinnig. Noem het bedrag, de factuur of afspraak, en schrijf letterlijk dat je je recht op nakoming voorbehoudt. Bewaar het verzendbewijs.
• Check bij oude claims tegen jou altijd de klok. Voordat je in discussie gaat over de inhoud, kijk je of de vordering überhaupt nog opeisbaar is. Dat scheelt soms een hele procedure.

Kort gezegd: een onbetaalde factuur is geen eeuwig recht. Wie zijn termijnen bijhoudt en op tijd een duidelijke brief stuurt, houdt de klok in eigen hand.

Dit artikel is algemene informatie, geen juridisch advies. Twijfel je over jouw situatie? Scan je contract gratis — en als het advies moet worden, tekent er een jurist.