Nakomingsvordering verjaart na vijf jaar: wat artikel 3:307 BW voor jou betekent

Stel: je hebt twee jaar geleden een opdracht uitgevoerd voor een klant. De factuur is nooit helemaal betaald, maar je hebt het laten zitten omdat de relatie verder goed was of omdat je het gedoe niet waard vond. Nu loopt het contact stroef en wil je alsnog het openstaande bedrag opeisen. Kun je dat nog, of ben je te laat? Het antwoord hangt af van artikel 3:307 van het Burgerlijk Wetboek.

Dit artikel regelt hoe lang je de tijd hebt om nakoming van een verbintenis uit een overeenkomst af te dwingen. Het gaat dan om verplichtingen om iets te geven of te doen, zoals het betalen van een factuur, het leveren van een product of het uitvoeren van een dienst. De hoofdregel is dat zo'n vordering verjaart vijf jaar nadat deze opeisbaar is geworden. Opeisbaar betekent: het moment waarop je daadwerkelijk mocht eisen dat de ander zijn verplichting nakwam, bijvoorbeeld de vervaldatum van een factuur of de afgesproken opleverdatum.

Wanneer begint de termijn te lopen?

De vijf jaar gaan niet in op de dag van opeisbaarheid zelf, maar op de dag daarna. Dat lijkt een detail, maar het kan in een grensgeval het verschil maken tussen een vordering die nog geldend gemaakt kan worden en een vordering die al is verjaard. Belangrijk is dus dat je precies vastlegt wanneer een verplichting opeisbaar werd, bijvoorbeeld de datum die op een factuur staat of de leverdatum uit een overeenkomst.

Er is ook een aanvulling voor situaties waarin een vordering steeds opnieuw opeisbaar wordt gesteld, bijvoorbeeld bij doorlopende verplichtingen waarbij telkens een nieuwe aanmaning of aanzegging volgt. In dat geval verjaart de vordering vijf jaar na de dag waarop de opeisbaarheid voor het laatst is medegedeeld. Dit is vooral relevant als je periodiek herinnert aan een openstaande verplichting: elke nieuwe mededeling kan van invloed zijn op het moment waarop de termijn eindigt.

Waarom dit voor ondernemers relevant is

Veel mkb-ondernemers laten openstaande vorderingen te lang liggen. Dat is begrijpelijk vanuit klantvriendelijkheid, maar het risico is dat je na verloop van tijd niets meer kunt afdwingen. Zodra de termijn van vijf jaar is verstreken, kan de andere partij zich beroepen op verjaring. Je vordering bestaat dan formeel nog wel, maar is niet meer afdwingbaar via de rechter als de wederpartij zich op verjaring beroept.

Voor de praktijk betekent dit dat het loont om niet te lang te wachten met het incasseren van openstaande bedragen of het afdwingen van een levering waar je recht op hebt. Vooral bij langlopende samenwerkingen, terugkerende facturen of afspraken die je liever niet direct wilt forceren, is het verstandig om in de gaten te houden hoe lang een verplichting al opeisbaar is.

• Leg de opeisbaarheidsdatum vast: noteer per factuur, levering of afspraak wanneer deze precies opeisbaar werd, zodat je exact weet vanaf welk moment de vijf jaar loopt.
• Wacht niet te lang met actie ondernemen: hoe langer je een vordering laat liggen, hoe groter het risico dat je uiteindelijk met lege handen staat.
• Let extra op bij herhaalde opeisbaarheid: bij doorlopende verplichtingen waarbij je regelmatig herinnert of aanmaant, kan het moment van de laatste mededeling bepalend zijn voor de nieuwe termijn.

Dit artikel is algemene informatie, geen juridisch advies. Twijfel je over jouw situatie? Scan je contract gratis — en als het advies moet worden, tekent er een jurist.