Artikel 6:98 BW: welke schade moet de ander écht vergoeden?

Een monteur laat bij jou een reparatie half af. Gevolg: je machine staat twee dagen stil. Je verliest omzet, je moet een spoedopdracht uitbesteden tegen een hoger tarief, en één klant loopt boos weg en zegt zijn jaarcontract op. Je stuurt de rekening voor alles door naar de monteur. Die schrikt en zegt: "Ik betaal de reparatie opnieuw, maar dat verloren jaarcontract is mijn probleem niet."

Wie heeft er nu gelijk? Daar gaat artikel 6:98 BW over.

Wat artikel 6:98 BW regelt

Als iemand aansprakelijk is, betekent dat nog niet dat hij álle schade moet betalen die daarna is ontstaan. Artikel 6:98 BW zegt dat alleen schade voor vergoeding in aanmerking komt die in zodanig verband staat met de gebeurtenis waarop de aansprakelijkheid berust, dat zij redelijkerwijs aan de aansprakelijke is toe te rekenen. Daarbij wordt gekeken naar de aard van de aansprakelijkheid en de aard van de schade.

In gewone taal: er moet eerst een feitelijk verband zijn (zonder de fout was de schade er niet geweest), maar daarna volgt een tweede toets. Is het redelijk om déze schade op het bord van de aansprakelijke persoon te leggen? Hoe verder de schade van de fout af staat, hoe eerder het antwoord nee is.

Waar rechters op letten

De wet geeft geen rekenformule, maar in de praktijk spelen steeds dezelfde punten mee:

• Voorzienbaarheid. Kon de aansprakelijke partij dit soort schade redelijkerwijs verwachten? Stilstand van een machine na een mislukte reparatie: ja. Dat een klant daardoor jaren later een contract opzegt: veel minder.
• De aard van de aansprakelijkheid. Bij opzet of bewuste roekeloosheid wordt ruimer toegerekend dan bij een kleine slordigheid. Ook een geschonden veiligheidsnorm weegt zwaarder dan een schending van een puur administratieve afspraak.
• De aard van de schade. Zaakschade en directe kosten worden makkelijker toegerekend dan pure vermogensschade zoals gemiste winst of reputatieschade.
• Afstand in tijd en oorzaakketen. Hoe meer stappen en toevalligheden er tussen de fout en de schade zitten, hoe minder logisch het is om alles door te schuiven.

Wat dit betekent voor jouw dossier

Stel je bent de benadeelde. Dan is het niet genoeg om een totaalbedrag te noemen. Je moet per schadepost duidelijk maken hoe die volgt uit de fout. Een factuur voor spoedwerk dat je aantoonbaar moest inhuren, is een sterk verhaal. "Ik denk dat ik hierdoor toekomstige klanten misloop" is dat niet.

Ben je de aangesproken partij? Dan ligt hier je belangrijkste verweer, naast de vraag of je überhaupt een fout hebt gemaakt. Je kunt aansprakelijkheid erkennen voor het herstel en tegelijk gemotiveerd betwisten dat de gevolgschade aan jou toe te rekenen is. Vraag om onderbouwing: welke omzet precies, over welke periode, en waarom is dat het gevolg van jouw handelen en niet van iets anders?

Let ook op: veel discussies gaan in de praktijk niet zozeer over de wet, maar over wat jullie zelf hebben afgesproken. In algemene voorwaarden staat vaak dat gevolgschade, bedrijfsstilstand of gederfde winst is uitgesloten, of dat de vergoeding is beperkt tot het factuurbedrag. Als zo'n clausule geldig is overeengekomen, hoef je de toerekeningsvraag misschien niet eens te bereiken.

Drie aandachtspunten

• Splits je schade op in posten. Zet naast elke post kort waarom die rechtstreeks uit de fout volgt. Doe dat vóór je een brief stuurt, niet erna. Eén onhoudbare post maakt je hele claim minder geloofwaardig.
• Leg gevolgschade meteen vast. Urenregistratie, extra facturen, e-mails van klanten, stilstandtijden. Achteraf reconstrueren lukt zelden overtuigend, en het is aan jou om het verband aannemelijk te maken.
• Check je eigen voorwaarden en die van je leveranciers. Zijn gevolgschade en bedrijfsstilstand uitgesloten of gemaximeerd? Kijk of de dekking van je bedrijfsaansprakelijkheidsverzekering daarop aansluit, zodat je niet tussen wal en schip valt.

Dit artikel is algemene informatie, geen juridisch advies. Twijfel je over jouw situatie? Scan je contract gratis — en als het advies moet worden, tekent er een jurist.