Recht van gebruik en bewoning — voorbeeld & model
Persoonlijk recht om een woning te gebruiken en te bewonen zonder eigendom. Dit document wordt opgebouwd uit modelclausules. De software controleert de ingevoerde gegevens op de ingestelde regels; controleer zelf of het contract bij jouw situatie past. Wat je invult wordt nergens opgeslagen — tot je het volledige document bestelt.
Status: AI-opgezet model — laat een jurist het document beoordelen. Laat vóór ondertekening altijd een jurist meekijken.
Zo ziet een recht van gebruik en bewoning eruit
Een voorbeeld met fictieve gegevens — jouw versie vul je zelf in.
Partijen
J. de Vries, wonende/gevestigd te Voorbeeldstad, hierna te noemen 'eigenaar', en A. Jansen, wonende te Voorbeeldstad, hierna te noemen 'gebruiker', komen op 1 september 2026 het volgende overeen met betrekking tot de woning aan Kerkstraat 12, 1234 AB Voorbeeldstad.
Gegevens van partijen
Eigenaar (naam): J. de Vries, Voorbeeldstad. Gebruiker/bewoner (naam): A. Jansen, Voorbeeldstad.
Artikel 1 · Vestiging van het recht van gebruik en bewoning
De eigenaar verleent aan de gebruiker het recht om de woning aan Kerkstraat 12, 1234 AB Voorbeeldstad te gebruiken en te bewonen. De gebruiker verkrijgt hiermee géén eigendom van de woning; de eigendom blijft volledig bij de eigenaar. Het recht van gebruik en bewoning omvat het recht de woning te bewonen en het genot ervan te hebben binnen de grenzen van deze overeenkomst en de wet.
Artikel 1a · Notariële vestiging en registratie
Partijen zijn zich ervan bewust dat het recht van gebruik en bewoning een beperkt recht is dat, om ook tegenover derden te gelden, wordt gevestigd bij notariële akte en wordt ingeschreven in de openbare registers. Partijen verlenen elkaar de daarvoor benodigde medewerking. De kosten van de notaris en de inschrijving komen, tenzij anders overeengekomen, voor rekening van de gebruiker.
Artikel 2 · Duur
Het recht van gebruik en bewoning gaat in op 1 september 2026 en eindigt van rechtswege bij overlijden van de gebruiker. Het recht is niet vatbaar voor vererving en gaat niet over op erfgenamen van de gebruiker.
Artikel 3 · Vergoeding en gebruikskosten
De gebruiker betaalt aan de eigenaar een maandelijkse vergoeding van € 2.500, bij vooruitbetaling te voldoen vóór de eerste dag van iedere maand. Daarnaast draagt de gebruiker de gewone lasten en gebruikskosten die met het dagelijkse gebruik van de woning samenhangen, zoals energie, water, en de gebruikersheffingen van gemeente en waterschap.
Dit is het begin van het model. Vul je eigen gegevens in voor het complete, kant-en-klare document.
Wat staat er in een recht van gebruik en bewoning?
Een recht van gebruik en bewoning van Lexparaat is geen invul-voorbeeld maar een opgebouwd document: elke clausule komt uit een gecureerde set, waar relevant met het wetsartikel erbij.
- Partijen
- Artikel 1 · Vestiging van het recht van gebruik en bewoning
⚖ art. 3:226 BW
1. Op een recht van gebruik en een recht van bewoning vinden de regels betreffende vruchtgebruik overeenkomstige toepassing, behoudens de navolgende bepalingen.
2. Indien enkel het recht van gebruik is verleend, heeft de rechthebbende de bevoegdheid de aan zijn recht onderworpen zaken te gebruiken en er de vruchten van te genieten, die hij voor zich en zijn gezin behoeft.
3. Indien enkel het recht van bewoning is verleend, heeft de rechthebbende de bevoegdheid de aan zijn recht onderworpen woning met zijn gezin te bewonen.
4. Hij die een der in dit artikel omschreven rechten heeft, kan zijn recht niet vervreemden of bezwaren, noch de zaak door een ander laten gebruiken of de woning door een ander laten bewonen.
Artikel 3:226 BW — uitleg en de modellen die erop rusten →
Bron: wetten.overheid.nl — Burgerlijk Wetboek Boek 3 (BWBR0005291), toestand geldig vanaf 2025-07-01, opgehaald 10-09-2026 uit de BWB-repository van de overheid. Wetteksten zijn vrij van auteursrecht (art. 11 Auteurswet); de uitleg en de contractmodellen zijn van Lexparaat.
- Artikel 1a · Notariële vestiging en registratie
⚖ art. 3:226 BW
1. Op een recht van gebruik en een recht van bewoning vinden de regels betreffende vruchtgebruik overeenkomstige toepassing, behoudens de navolgende bepalingen.
2. Indien enkel het recht van gebruik is verleend, heeft de rechthebbende de bevoegdheid de aan zijn recht onderworpen zaken te gebruiken en er de vruchten van te genieten, die hij voor zich en zijn gezin behoeft.
3. Indien enkel het recht van bewoning is verleend, heeft de rechthebbende de bevoegdheid de aan zijn recht onderworpen woning met zijn gezin te bewonen.
4. Hij die een der in dit artikel omschreven rechten heeft, kan zijn recht niet vervreemden of bezwaren, noch de zaak door een ander laten gebruiken of de woning door een ander laten bewonen.
Artikel 3:226 BW — uitleg en de modellen die erop rusten →
Bron: wetten.overheid.nl — Burgerlijk Wetboek Boek 3 (BWBR0005291), toestand geldig vanaf 2025-07-01, opgehaald 10-09-2026 uit de BWB-repository van de overheid. Wetteksten zijn vrij van auteursrecht (art. 11 Auteurswet); de uitleg en de contractmodellen zijn van Lexparaat.
- Artikel 2 · Duur
⚖ art. 3:203 BW
1. Vruchtgebruik kan worden gevestigd ten behoeve van één persoon, ofwel ten behoeve van twee of meer personen hetzij gezamenlijk hetzij bij opvolging. In het laatste geval moeten ook de later geroepenen op het ogenblik van de vestiging bestaan.
2. Vruchtgebruik kan niet worden gevestigd voor langer dan het leven van de vruchtgebruiker. Vruchtgebruik ten behoeve van twee of meer personen wast bij het einde van het recht van een hunner bij dat van de anderen aan, bij ieder in evenredigheid van zijn aandeel, en eindigt eerst door het tenietgaan van het recht van de laatst overgeblevene, tenzij anders is bepaald.
3. Is de vruchtgebruiker een rechtspersoon, dan eindigt het vruchtgebruik door ontbinding van de rechtspersoon, en in ieder geval na verloop van dertig jaren na de dag van vestiging.
Artikel 3:203 BW — uitleg en de modellen die erop rusten →
Bron: wetten.overheid.nl — Burgerlijk Wetboek Boek 3 (BWBR0005291), toestand geldig vanaf 2025-07-01, opgehaald 10-09-2026 uit de BWB-repository van de overheid. Wetteksten zijn vrij van auteursrecht (art. 11 Auteurswet); de uitleg en de contractmodellen zijn van Lexparaat.
- Artikel 3 · Vergoeding en gebruikskosten
⚖ art. 3:220 BW
1. Gewone lasten en herstellingen worden door de vruchtgebruiker gedragen en verricht. De vruchtgebruiker is verplicht, wanneer buitengewone herstellingen nodig zijn, aan de hoofdgerechtigde van deze noodzakelijkheid kennis te geven en hem gelegenheid te verschaffen tot het doen van deze herstellingen. De hoofdgerechtigde is niet tot het doen van enige herstelling verplicht.
2. Nochtans is een hoofdgerechtigde, aan wie tengevolge van een beperking in het genot van de vruchtgebruiker een deel van de vruchten toekomt, verplicht naar evenredigheid bij te dragen in de lasten en kosten, die volgens het voorgaande lid ten laste van de vruchtgebruiker komen.
Artikel 3:220 BW — uitleg en de modellen die erop rusten →
Bron: wetten.overheid.nl — Burgerlijk Wetboek Boek 3 (BWBR0005291), toestand geldig vanaf 2025-07-01, opgehaald 10-09-2026 uit de BWB-repository van de overheid. Wetteksten zijn vrij van auteursrecht (art. 11 Auteurswet); de uitleg en de contractmodellen zijn van Lexparaat.
- Artikel 4 · Onderhoud en gebruik
⚖ art. 3:220 BW
1. Gewone lasten en herstellingen worden door de vruchtgebruiker gedragen en verricht. De vruchtgebruiker is verplicht, wanneer buitengewone herstellingen nodig zijn, aan de hoofdgerechtigde van deze noodzakelijkheid kennis te geven en hem gelegenheid te verschaffen tot het doen van deze herstellingen. De hoofdgerechtigde is niet tot het doen van enige herstelling verplicht.
2. Nochtans is een hoofdgerechtigde, aan wie tengevolge van een beperking in het genot van de vruchtgebruiker een deel van de vruchten toekomt, verplicht naar evenredigheid bij te dragen in de lasten en kosten, die volgens het voorgaande lid ten laste van de vruchtgebruiker komen.
Artikel 3:220 BW — uitleg en de modellen die erop rusten →
Bron: wetten.overheid.nl — Burgerlijk Wetboek Boek 3 (BWBR0005291), toestand geldig vanaf 2025-07-01, opgehaald 10-09-2026 uit de BWB-repository van de overheid. Wetteksten zijn vrij van auteursrecht (art. 11 Auteurswet); de uitleg en de contractmodellen zijn van Lexparaat.
- Artikel 4a · Beschrijving bij aanvang
- Artikel 4b · Verzekering
- Artikel 5 · Persoonlijk en niet-overdraagbaar recht
⚖ art. 3:226 BW
1. Op een recht van gebruik en een recht van bewoning vinden de regels betreffende vruchtgebruik overeenkomstige toepassing, behoudens de navolgende bepalingen.
2. Indien enkel het recht van gebruik is verleend, heeft de rechthebbende de bevoegdheid de aan zijn recht onderworpen zaken te gebruiken en er de vruchten van te genieten, die hij voor zich en zijn gezin behoeft.
3. Indien enkel het recht van bewoning is verleend, heeft de rechthebbende de bevoegdheid de aan zijn recht onderworpen woning met zijn gezin te bewonen.
4. Hij die een der in dit artikel omschreven rechten heeft, kan zijn recht niet vervreemden of bezwaren, noch de zaak door een ander laten gebruiken of de woning door een ander laten bewonen.
Artikel 3:226 BW — uitleg en de modellen die erop rusten →
Bron: wetten.overheid.nl — Burgerlijk Wetboek Boek 3 (BWBR0005291), toestand geldig vanaf 2025-07-01, opgehaald 10-09-2026 uit de BWB-repository van de overheid. Wetteksten zijn vrij van auteursrecht (art. 11 Auteurswet); de uitleg en de contractmodellen zijn van Lexparaat.
- Artikel 6 · Einde van het recht
- Artikel 7 · Slotbepalingen en toepasselijk recht
⚖ art. 3:201 BW
Vruchtgebruik geeft het recht om goederen die aan een ander toebehoren, te gebruiken en daarvan de vruchten te genieten.
Artikel 3:201 BW — uitleg en de modellen die erop rusten →
Bron: wetten.overheid.nl — Burgerlijk Wetboek Boek 3 (BWBR0005291), toestand geldig vanaf 2025-07-01, opgehaald 10-09-2026 uit de BWB-repository van de overheid. Wetteksten zijn vrij van auteursrecht (art. 11 Auteurswet); de uitleg en de contractmodellen zijn van Lexparaat.
Termijnen die de wachter bewaakt
Dit model levert zijn termijnen mee (einde) — controleer bij ingebruikname welke datums daadwerkelijk in de bewaking zijn opgenomen. Gebeurtenissen zonder bekende datum, zoals een latere executie of fiscale melding, vragen afzonderlijke opvolging.
Veelgestelde vragen over een recht van gebruik en bewoning
Waarvoor gebruik je een recht van gebruik en bewoning?
Persoonlijk recht om een woning te gebruiken en te bewonen zonder eigendom.
Wat kost een recht van gebruik en bewoning?
Je eerste document is gratis. Daarna kost een document €5, of €29 voor alle modellen uit dezelfde bundel. Invullen en bekijken kost je niets. Wil je dat een jurist het controleert en meetekent, dan kost dat €99.
Is dit een statisch voorbeeld of een echt document?
Geen voorbeeld-PDF: je vult de velden in en de software bouwt het document op uit gecureerde clausules en voert de ingestelde invoercontroles uit. Controleer of het document bij jouw situatie past.
Is dit model juridisch getoetst?
De clausuleset is een werkversie; de juridische toets door mr. Yves Houben volgt. De software voert de ingestelde invoercontroles uit. Een geslaagde controle is geen juridische goedkeuring.
Bewaakt Lexparaat ook de termijnen uit dit contract?
Dit model bevat termijngegevens (einde). Controleer bij ingebruikname welke datums daadwerkelijk in de bewaking zijn opgenomen. Houd termijnen die afhangen van latere gebeurtenissen afzonderlijk bij.
Wat heb ik nodig om dit model in te vullen?
Niet meer dan de basisgegevens: eigenaar, woon-/vestigingsplaats eigenaar, gebruiker/bewoner, woonplaats gebruiker, adres van de woning, ingangsdatum recht van gebruik en bewoning. Twijfel je ergens over, dan laat je het veld staan en kijkt de jurist mee.
Andere modellen
Erfdienstbaarheid (recht van overpad)
Vestiging van een erfdienstbaarheid zoals overpad, uitzicht of leidingrecht tussen erven.
Vestiging recht van opstal
Recht om op of in andermans grond een bouwwerk of werk in eigendom te hebben.
Opzegging dringend eigen gebruik
Huuropzegging door de verhuurder wegens dringend eigen gebruik van het gehuurde.
