Blog · 9 aug 2026

Waar gaat een deelbetaling eigenlijk naartoe? Artikel 6:44 BW

Je hebt een factuur van 5.000 euro openstaan bij een klant. Na twee aanmaningen, incassokosten en oplopende rente staat er inmiddels 5.600 euro op de teller. Dan komt er plotseling 2.000 euro binnen op je rekening. Fijn, maar: wat is er nu eigenlijk betaald? Is de hoofdsom voor 2.000 euro gezakt? Of zijn eerst de kosten en de rente afgeboekt? En wat als de klant erbij zet: "dit bedrag is bedoeld voor de hoofdsom"?

Dat lijkt een boekhoudkundig detail, maar het is het niet. De volgorde bepaalt hoeveel rente er nog doorloopt en hoe hoog je restvordering is. Artikel 6:44 BW geeft hier het antwoord.

De wettelijke volgorde

Betaalt iemand een bedrag terwijl er meerdere posten openstaan bij dezelfde vordering, dan wordt dat bedrag volgens de wet in deze volgorde toegerekend:

• Eerst de kosten. Denk aan buitengerechtelijke incassokosten en andere kosten die met de invordering te maken hebben.
• Dan de verschenen rente. Dus de rente die op het moment van betaling al is opgelopen.
• Pas daarna de hoofdsom. Wat er overblijft, gaat van het oorspronkelijke factuurbedrag af.

In het voorbeeld hierboven gaan die 2.000 euro dus eerst naar de incassokosten en de opgelopen rente. Wat resteert, boek je af op de 5.000 euro hoofdsom. Je restvordering is daardoor hoger dan de klant misschien denkt — en over die restant-hoofdsom loopt de rente gewoon door.

Wat als de betaler een eigen volgorde aanwijst?

Dat mag hij proberen. Een klant kan bij de betaling aangeven dat hij bijvoorbeeld alleen de hoofdsom wil aflossen en niet de rente of de kosten. Maar zo'n aanwijzing bindt jou niet automatisch. Wijkt de betaler af van de wettelijke volgorde, dan mag jij als ontvanger dat aanbod weigeren.

Belangrijk daarbij: weigeren betekent dat je de betaling in die vorm niet accepteert. Je kunt niet het geld houden én tegelijk zeggen dat de aanwijzing niet geldt. Wil je de aangewezen volgorde niet, dan moet je daar duidelijk en tijdig op reageren. Blijf je stil zitten en boek je het bedrag gewoon in zoals de klant vroeg, dan wek je de indruk dat je met de afwijkende toerekening akkoord gaat.

Waarom dit in de praktijk misgaat

De meest voorkomende fout in het mkb: een deelbetaling wordt in de administratie zonder nadenken van de hoofdsom afgeboekt, omdat dat het bedrag is dat in het boekhoudpakket staat. De rente en kosten blijven dan als losse post rondzweven, of verdwijnen helemaal uit beeld. Bij een latere procedure of een gesprek met een incassobureau blijkt dan dat je vordering anders in elkaar zit dan je dacht.

Andersom komt ook voor: je rekent alles netjes toe volgens de wet, maar je legt dat nergens vast en communiceert het niet. De klant denkt dat hij bijna klaar is, jij stuurt een aanmaning voor een bedrag dat hij niet begrijpt, en de discussie begint opnieuw.

Let er ook op dat deze volgorde geldt binnen dezelfde vordering. Heb je meerdere losse facturen openstaan, dan is de eerste vraag welke factuur de klant bedoelt. Pas als dat duidelijk is, komt de verdeling tussen kosten, rente en hoofdsom aan de orde.

Waar je op moet letten

• Boek deelbetalingen bewust toe en leg het vast. Stuur na een deelbetaling een korte bevestiging: dit bedrag ontvangen, zo toegerekend, dit staat nog open aan kosten, rente en hoofdsom. Dat voorkomt discussie en versterkt je positie als je later moet doorpakken.
• Reageer direct op een afwijkende aanwijzing. Zet een klant erbij dat de betaling alleen voor de hoofdsom is en wil je dat niet, laat dat dan schriftelijk weten in plaats van het bedrag stilzwijgend te verwerken.
• Kijk na wat je algemene voorwaarden zeggen. Veel voorwaarden bevatten een eigen toerekeningsregeling. Weet wat er staat, zodat je administratie en je voorwaarden hetzelfde verhaal vertellen.

Dit artikel is algemene informatie, geen juridisch advies. Twijfel je over jouw situatie? Scan je contract gratis — en als het advies moet worden, tekent er een jurist.